Karbon Ok Nasıl Üretiliyor? Ok İmalathanesinde Çalışmış Birinin Ağzından Karbon Ok Üretimi.

Karbon Ok Nasıl Üretiliyor? written by Ok Ucu

Karbon Ok Üretimi Nasıl Yapılıyor?

Karbon malzemelerin kullanımının yaygınlaşması ile okçuluk teknolojisinde bir zıplama yaşandı desek yanlış olmaz. Neden bu kadar tercih edildiklerini önceki yazımızda belirtmiştik. Karbon fiber malzemeler sayesinde her gün yeni rekorlar kırılıyor. Karbon materyallerden en çok etkilenen malzeme ise oklar oldu. Farklı spine değerlerinde çok hafif ama sağlam karbon ok üretimi, tahta ve alüminyum okları solladı.

Peki bu karbon oklar nasıl yapılıyor? ArcheryTalk forumuna yazan ve uzun yıllar bir ok fabrikasında çalışmış olan Michael Yu, ok üretim sürecini aşama aşama anlatmış.

“Karbon ok şaftı bildiğimiz gibi, karbon elyaftan (fiber) yapılmıştır. Şu anda, karbon elyaf piyasası Japonya, ABD, Kore ve Almanya tarafından tekelleştirilmiş durumda. Bildiğim kadarıyla, Çin’deki ok fabrikalarının çoğu Toray, Mitsubishi, Tayvan veya Çin yerel karbon elyafını kullanıyor. Ok kalitesini ok şaftında kullanılan “Karbon Elyaf” malzemesi belirler. Mitsubishi veya Toray karbon fiberini kullandığınızda, şaft spine toleransı, ağırlık toleransı, doğruluk ve mukavemet, dayanıklılık (ki alüminyum oklarla bile karşılaştırılamaz), Tayvan veya Çin  üretimi elyaflara göre daha iyi olacaktır. ABD veya Kore elyafını kullanmadığım için bir bilgim yok. Ayrıca bir diğer avantajı da, iyi bir karbon elyafı, daha sonra yazıda değineceğimiz sebeplerden dolayı bir ok şaftının üretim süresini de kısaltır.

Karbon Ok Üretim Aşamaları

1. İstenilen özelliklere uygun karbon fiber seçimi

Müşteriden sipariş aldığımızda spine değeri, şaft numarası, ağırlığı ve dayanıklılığı gibi sipariş için gerekli özellikleri öğreniyoruz.

Daha sonra teknisyen, oku üretmek için hangi malzemelerin ve kaç fiber tabakanın kullanılacağını hesaplar. Elyaf tipi, gücünü elyaf tabaka sayısı spine değerini, duvar kalınlığını ve şaft ağırlığını belirler.

karbon ok, karbon ok nasıl yapılır

Tüm faktörler belirlendikten sonra, karbon lifini soğutma evinden çıkaracağız, Bildiğiniz gibi karbon fiberinin belli bir sıcaklıkta depolanması gerektiğini biliyorsunuz, aksi halde, bozulur.

Sonra lif tabakasını istediğimiz büyüklükte ve boyda olduğu gibi keseriz. Böylece birçok küçük karbon fiber tabaka elde ederiz.

2. Yerleştirme ve Yapıştırma

Küçük elyaf tabakasını alırız – genel olarak şaft için ikişer parçaya ihtiyacımız var – iki parça genellikle 0 ve 90 derece (tabi ki özel şaftlar için başka bir dereceler de) yerleştirilir. Bu arada elyaf tabakalarının yapıştırılması gibi diğer işlemler de yapılır.

3. Fiberlerin sarılması

Yapıştırılmış ufak fiber tabakayı alıp uyumlu bir mandrelde fiber tabakaları sarıyoruz. Bu işlem hem elle hem de makine ile ortak olarak yapılıyor.

Karbon ok yapımı

4. Düzgün Form için Elyafın Kaplanması

Sarma işlemini bitirdikten sonra sarılmış karbonu OPP(Oriente Poli Propilen) ile kaplamamız gerekiyor çünkü hepimizin bildiği gibi karbon fiberin güçlenmesi için fırınlanması (ısıl işlem) gerek ve OPP olmadan fırınlanan tabakalar yamulabilir. Bundan dolayı elyafı OPP ile kaplıyoruz.

karbon ok
Kaplanıp Asılmış Şaftlar

5. Isıl işlem

Elyafın daha sıkı ve güçlü olmasını sağlamak için fiber ve OPP ile haddelenmiş mandrelleri fırınlıyoruz.

6. Fırınlama sonrası sarılmış tabakaların çıkarılması

Fırından çıkardığımız tabakaları artık mandrelden ayırmamız gerek. Mandrelden ayırdığımız şaftların üzerindeki OPP koruyucu da söktükten sonra şaftı elde etmemize çok az bir zaman kalıyor.

7. Şaftın Düzenlenmesi

Elimizdeki ham şaftı belirli uzunluklarda kesiyoruz. Genelde bu uzunluk 32” oluyor ve tabi ki bu kesiklerin dik ve temiz olması gerekiyor.

8. Taşlama

Kesme işleminden sonra istediğimiz uzunluğa gelen şaftları taşlamaya gönderiyoruz. Bu işlem için merkezsiz geçişli taşlama makinesi kullanıyoruz böylece dış yüzey pürüzsüz olsa da çap aynı kalıyor.

Merkezsiz taşlama makinesi

9. Test Süreci

Yukarıdaki bütün aşamaları bitirdikten sonra şarftları test ediyoruz.

Spine toleransı için ±10

Düzlük Toleransı için 0.001″, 0.003″, 0.006″ gruplara ayrılır. 0.006 ve yukarısı defolu sayılır.

Ağırlık Toleransı için  ±1 veya ±2 gr olanlar gruplanır.

10. Basım

Artık şaftımız hazır olduğuna göre üzerine serigrafi veya termal baskı ile logo ve özellikleri basacağız.

11. Ok Yapımı

Okun temreni ve tüylemesi yapıldıktan sonra atış yaparak son testleri yapıyoruz. Sonuçlara göre ürünleri satışa hazırlıyoruz.

Oklarınızı satın alırken mutlaka yayınıza uygun spine değerinde oklar seçin ve her atışınızdan önce oklarınızı esnetin! “

Bonus: Easton Ok Üretimi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.